Đời..

Bạn có ý thức về giới tính khi nuôi dạy con?

https://i1.wp.com/www.buddingchefcookingschool.com/images/BoyAndGirlWithEggs.jpg

Dịch giả: Phan Ý Ly

Thách thức những định kiến về giới

Để khuyến khích lòng tự trọng của con mình, dù cháu thuộc giới tính nào đi nữa, hãy luôn đặt câu hỏi về những sự quy chụp giới tính trên TV, sách báo, đồ chơi, quần áo.. và không cho phép người khác phạm phải sai lầm này với cháu, ví dụ như nói “đúng là đồ con gái” với ý chê bai, hoặc “đàn ông mà thế à”.. v.v.

Đừng áp đặt vai trò giới tính lên con trai hoặc con gái của bạn

Việc luôn tuân thủ và làm theo những gì được kỳ vọng sẽ khiến cho cháu gái có xu hướng đạt kết quả tốt ở trường học nhưng gánh nặng “vì mình là con gái” sẽ khiến cháu sinh hoạt và học tập chỉ để đáp ứng nguyện vọng của bố mẹ và thầy cô hơn là vì sự vui thích của bản thân. Lối sống chỉ để làm vui người khác này sẽ bất lợi cho cháu khi trưởng thành.

Với bé trai cũng sẽ có những định kiến không những ám chỉ rằng “con trai là con trai” mà còn “là con trai thì nên giống con trai”. Các cháu phải trở nên mạnh mẽ, lạnh lùng, phải nghịch ngợm, không bám với mẹ, và không bao giờ được xúc động. Chính những quy định ngầm này là rào cản cho sự phát triển của các bé trai hơn là các bé gái, bởi vì, trong khi các bé gái có thể vừa nữ tính hoặc vừa nam tính, các bé trai lại bị người lớn cấm đoán khi có những phẩm chất hoặc sở thích của phái nữ.

Một điều rất quan trọng là bạn cần để cho con trai và con gái mình được phát triển sở thích và năng khiếu của mình một cách tự nhiên, dù những năng khiếu và sở thích này có trong quan niệm truyền thống hay không. Mặt khác, nếu sở thích của các cháu là rất truyền thống với giới tính, ví dụ như cháu trai thích chơi súng và cháu gái thích chơi búp bê, điều này cũng không làm ảnh hưởng tới sự phát triển của các cháu.
Trong cả hai trường hợp, bạn có thể lựa lúc để trò chuyện với con về những lựa chọn của cháu để hiểu cháu hơn và có thể giải thích những lo lắng của bạn về bất cứ trò chơi nào của cháu. Bạn cần thực hiện điều này mà không áp đặt quan điểm của mình lên cách nghĩ của cháu.

Khuyến khích sự nhận thức lành mạnh về giới tính

Một người mẹ thường dựa vào kinh nghiệm của chính mình với những người đàn ông khác để đem vào nuôi dạy con trai. Tương tự như vậy, người mẹ này mang những trải nghiệm và quan niệm của mình về thế nào là nữ tính vào việc nuôi dạy đứa con gái. Tương tự, người bố cũng sẽ áp dụng quan điểm của mình trong việc nuôi nấng con. Dù điều này là khó tránh khỏi, chúng ta cần có ý thức về những trải nghiệm và giá trị sống của mình để tránh áp đặt nó lên con cái. Chúng ta phải trân trọng những cá tính của con mình, những cá tính này một phần có được cũng từ sự khác biệt giới tính của chúng.

Đáp ứng các hoạt động phù hợp

Do xu hướng phát triển não bộ, bé trai thường cần những hoạt động nhiều năng lượng hơn bé gái. Thay vì cho rằng các cháu ngỗ nghịch hoặc đang trở nên “bạo động”, chúng ta cần hiểu được nhu cầu này và đáp ứng được cho các cháu.

Kích thích kỹ năng ngôn ngữ

Mặc dù thông thường sự phát triển ngôn ngữ ở cháu trai thường chậm hơn các cháu gái, một số sự khác biệt ở trẻ nhỏ lại do thói quen của người lớn thường đáp ứng trò chuyện với bé gái nhanh hơn là với bé trai. Bạn có thể khích lệ sự phá triển ngôn ngữ của bé trai nếu cố gắng trò chuyện và đọc sách nhiều cho bé.

Dạy kỹ năng về không gian

Mặc dù sự khác biệt giữa kỹ năng này của bé trai và bé gái là không nhiều, nhưng chúng ta nên có ý thức cung cấp các đồ chơi đòi hỏi kỹ năng không gian cho cả bé trai và bé gái để khuyến khích các cháu phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề 3 chiều.

Khuyến khích phát triển cảm xúc
https://phanyly.files.wordpress.com/2010/08/38298989_boy_cry300.jpg?w=300
Từ khi lọt lòng mẹ, trẻ sơ sinh gái và trai thể hiện cùng dải cảm xúc nhưng từ 6 tháng đến 6 tuổi, bé trai khóc nhiều hơn và lâu hơn khi sợ hãi hoặc khó chịu. Bé trai cũng dễ bị sợ hãi khi phải tạm xa bố mẹ. Đến năm khoảng 6 tuổi, cảm xúc của bé trai có xu hướng bị kìm nén. Một phần lý do là vì bố mẹ thường ít trò chuyện với bé trai về cảm xúc của mình hơn. Ví dụ, khi dạy dỗ con về sự thô bạo, bố mẹ thường chỉ bảo với con trai là dừng lại nhưng sẽ giải thích với con gái nếu thô bạo như vậy thì sẽ ảnh hưởng thế nào tới bạn của mình.

Bé trai cần được hướng dẫn để ý thức hơn về cảm xúc của mình và của người khác – nghĩa là phát triển được sự đồng cảm. Các cháu cần thấy được sự nhạy cảm này chính là tố chất cốt lõi của một người đàn ông mạnh mẽ. Để khuyến khích việc này, bạn có thể tạo điều kiện cho cháu chăm sóc vật nuôi trong nhà, dạy một em bé hơn về kỹ năng nào đó, hay khi cháu đã ở tuổi vị thành niên, để cháu chăm sóc một đứa trẻ nhỏ hơn. Nếu con trai của bạn thấy rằng cháu cần thể hiện mình rất lầm lỳ mạnh mẽ ở trường để tránh bị trêu chọc, bạn có thể giải thích rằng ở trường như vậy cũng được và ở nhà cháu vẫn có thể thể hiện cảm xúc của mình.

Về các cháu gái, kỹ năng ngôn ngữ phát triển hơn khiến các bé gái dễ dàng thấu hiểu được người khác. Đây là một tố chất quý giá, nhưng không được đem ra lạm dụng để rồi khiến cho phụ nữ luôn là người chịu trách nhiệm cho sự an sinh của người khác, đến mức huỷ hại cả bản thân mình. Tuýp người phụ nữ không bao giờ thấy mình xứng đáng trừ khi đã làm hài lòng người khác về sau này của cuộc đời sẽ có xu hướng rơi vào triệu chứng “Vậy còn tôi thì sao???”, từ bỏ gia đình để bắt đầu khám phá chính mình, hoặc tồi tệ hơn, lúc về già ngậm ngùi nuối tiếc một cuộc đời đã bị từ chối quá nhiều sự hưởng thụ cho bản thân.

Bố mẹ thường nói chuyện nhiều với con gái về nỗi buồn, và với con trai về cơn giận. Thay vì như vậy, con gái cần được cho phép thể hiện sự phẫn nộ hoặc cứng cỏi chứ không cứ phải biến cảm xúc của mình thành một nỗi buồn. Các bé gái cũng cần được dạy những kỹ năng vượt qua cảm xúc tiêu cực thay vì cứ gặm nhấm nó mãi. Sự gặm nhấm này sẽ dẫn đến trầm cảm.

Dạy kỹ năng xã hội

Cả bé trai và bé gái đều quan tâm tới việc duy trì tình bạn. Nhóm bạn của bé trai có xu hướng đông hơn, nhưng lại có kẻ dẫn đầu. Các cháu cũng thích chơi trong nhóm đông người hơn là tìm kiếm sự ưng thuận của người lớn. Chính vì vậy, các cháu dễ dàng bắt chước hành vi của bạn mình, dù chúng có tai hại đến đâu. Mặt khác, nhóm bạn của bé gái thường chỉ có 2-3 cháu, khiến các cháu cần hợp tác rất tốt nếu không việc phản bội người bạn duy nhất của mình sẽ làm cho các cháu bị cô lập.

Bé trai thường được cho là thô bạo. Điều này đúng nếu bạn chỉ nghĩ về mặt thể chất. Mức độ thô bạo ở cả hai giới là như nhau, nếu bạn nhìn vào sự thô bạo của các cháu gái trong các mối quan hệ ( triệu chứng “cậu không còn là bạn tớ nữa!”)

Bé trai có sức mạnh thể xác nhiều hơn bé gái, vì vậy có thể làm hại người khác dễ dàng hơn. Các cháu cần được học làm thế nào để kìm chế cơn giận hoặc khi bị khiêu khích và học cách đưa sức mạnh của mình vào hành động hơn là vào sự mặc cảm. Những trò chơi va đập cùng bố mẹ sẽ giúp cháu học được kỹ năng này.

Hạn chế tính cạnh tranh

Cả bé trai và bé gái đều hiếu thắng như nhau trong các hoạt động cạnh tranh, nhưng dường như bé trai dễ bị kích thích hơn và thường biến những hoạt động không mang tính cạnh tranh trở thành đấu trường để khoe sự áp đảo. Mức độ testosterone ở bé trai có thể đã khiến cho các bé có xu hướng này, nhưng sự khuyến khích của bố mẹ và quan niệm xã hội về việc cạnh tranh nghĩa là nam tính.. lại càng khiến bé trai có xu hướng này hơn.

Thể thao có thể là một hoạt động tốt để các cháu học cách làm việc theo nhóm, đối diện với thất bại, cố gắng vượt qua, và chiến thắng một cách lành mạnh. Nhưng hoạt động này cũng có thể khiến bé trai phải đối mặt với sự ăn thua, trêu chọc, và bạo hành (kể cả bạo hành tình dục). Ngược lại, không phải đứa bé nào cũng học được từ những bài học về cảm xúc và thể chất này trong phạm vi thể thao mà thay vì đó, nhận thấy tính ăn thua trong nhiều môn thể thao gây mất hứng cho các cháu.

Cá nhân tôi tin rằng trong các môn thể thao, tính ăn thua không nên bị ép lên vai các cháu ở những năm cấp 1. Nhiều bậc phụ huynh cho rằng thế giới, xã hội thực.. là mang tính ăn thua, vì thế trẻ em nên làm quen với điều đó. Tôi lại muốn đặt câu hỏi, rằng liệu thế giới của người lớn có thực sự đầy tính ăn thua hay chúng ta đang đạt được mục đích của mình và hoàn thành công việc một cách hiệu quả hơn khi hợp tác với nhau?
Hai nữa, trẻ em có thể học cách quản lý sự cạnh tranh qua các hoạt động tự phát, mà không cần phải bị hô hào từ bên ngoài.
Thứ ba là, khi tính cách của các cháu đang được hình thành thì không nên cho các cháu trải nghiệm sự cạnh tranh. Các cháu có thể cần học để thích nghi, nhưng có thể học điều này về sau khi đã có đủ cơ chế nội tại để đối diện.

Nguồn: Children are people too
Dr Louise Porter

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s