Wow!

Giáo dục phản biện là gì?

Photo of Paulo Freire
Image via Wikipedia

Giáo dục phản biện là gì?

Tóm tắt về nghiên cứu của Paulo Freire & các cộng sự.

Nguồn: “What is Critical Pedagogy?”

oTiểu sử của Paulo Freire

oFreire sinh ra tại Recife, Brazil.

oÔng lớn lên trong một gia đình thuộc tầng lớp trung lưu.

oGia đình ông bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc Đại suy thoái.

oFreire sớm hiểu cảm giác bị đói là như thế nào.

(Stevens, 2002)

oĐặc điểm của cuộc Đại suy thoái

oChúng ta đã nghiên cứu cuộc Đại suy thoái trong suốt năm nay.

oHãy ghi lại một số hậu quả, tác động về kinh tế, hội của cuộc Đại suy thoái trên thế giới.

oNhững điểm bạn vừa đề cập có liên quan gì đến khái niệm “đói” của Freire trên cả nghĩa đen và nghĩa bỏng?

oPaulo Freire nói về sự nghèo khổ của chính ông.

oFreire nói rằng chính sự nghèo đói đã ảnh hưởng nặng nề đến khả năng học tập của ông.

oChính điều này đã đưa ông đến quyết định dành trọn cuộc đời mình để cải thiện cuộc sống của người nghèo:

Tôi đã không hiểu bất cứ một điều gì vì tôi đói khổ. Tôi không ngu ngốc. Tôi không thiếu ham muốn. Chính địa vị xã hội đã không cho tôi có được một sự giáo dục. Kinh nghiệm đã một lần nữa dạy tôi về mối tương quan giữa địa vị xã hội và tri thức “ (Freire).

(Stevens, 2002)

oSự nghiệp của Freire

oTình trạng tài chính của Freire cuối cùng đã được cải thiện.

oÔng đã theo học ở trường Đại học Recife, và đạt được bằng cử nhân Luật tại đây.

oKhông lâu sau ông đã bỏ nghề luật sư để dạy tiếng Bồ Đào Nha ở các trường trung học Brazil.

oSau đó ông chuyển sang hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục cho người lớn.

oFreire hoàn thành bằng Tiến sĩ và làm việc ở nhiều trường Đại học và cơ quan chính phủ ở Brazil trong suốt những năm 1960.

oÔng đã tích cực hoạt động nhằm đưa những chương trình xóa mù chữ đến với người nghèo ở Brazil.

oTháng 4 năm1964, một cuộc đảo chính quân sự đã đẩy tất cả các phong trào tiến bộ ở Brazil vào trạng thái tê liệt.

oFreire bị bắt giam 70 ngày và bị trục xuất bởi các hoạt động “chống phá” của mình.

(Stevens, 2002)

oBị tống giam vì là người cấp tiến?

oTrong suốt khóa học của năm chúng ta đã nghiên cứu nhiều trường hợp những người bị bắt giam vì có tư tưởng tiến bộ; vì muốn có những thay đổi trong xã hội của mình.

oHãy liệt kê tên một số người đã bị bắt giữ vì có tư tưởng “tiến bộ”.

oBạn có thể liên hệ gì giữa tư tưởng “tiến bộ” (muốn có những thay đổi) và nguyên trạng chính quyền?

oTại sao các chính phủ đều thấy cần buộc những người muốn thay đổi phải im lặng?

oSự nghiệp của Freire (tiếp theo)

oNăm 1968, Freire xuất bản cuốn sách nổi tiếng  nhất của mình, “Sư phạm cho những người bị áp bức”, trong đó ông đã chỉ ra đặc điểm, tính chất của khái niệm “Giáo dục phản biện”

oGiáo dục phản biện kêu gọi những người bị áp bức phát triển một cơ sở mới cho việc học tập.             (Stevens, 2002)

oSự áp bức là gì?

oChúng ta sử dụng từ này rất nhiều khi nghiên cứu vể lịch sử của thế kỷ 20.

oSự áp bức thật sự có nghĩa là gì? Hãy ghi ra định nghĩa của riêng bạn.

oHãy tìm các định nghĩa về “sự sp bức” trên internet.  Những định nghĩa này giống và khác so với định nghĩa của bạn như thế nào?

oHãy kể tên những nhóm người chúng ta đã nghiên cứu mà bạn cảm thấy bị ép buộc?

oNhững điều gì áp bức những người này? Ai là người áp bức họ?

oGiáo dục phản biện

oGiáo dục phản biện đã được phát triển bởi cộng đồng khoa học và giáo sư ở các trường đại học.

oĐã có rất nhiều tài liệu viết về Giáo dục phản biện kể từ nghiên cứu đầu tiên của Freire.

oNhững tác giả nổi bật trong lĩnh vực này bao gồm:

Kincheloe

Macedo

Wexler

McLaren

Shor

Darder

Giroux hooks            (Kincheloe, 2007)

(Duncan-Andrade & Morrell, 2008)

oGiáo dục phản biện là gì?

oGiáo dục phản biện là một phương pháp giảng dạy nhằm giúp người học đặt câu hỏi thách thức sự áp đảo, cũng như những tín ngưỡng và thông lệ đang áp đảo họ.

oGiáo dục phản biện cố gắng giúp cho người học có được khả năng phản biện một cách có ý thức.

(Wikpedia, 2008)

oLàm thế nào để có ý thức phản biện

oTheo to Ira Shor (1992) một học viên có thể có được ý thức phản biện bằng cách

Vừa suy nghĩ, đọc, viết và nói vừa tìm hiểu sâu hơn cả ý nghĩa bề ngoài của vấn đề

oMột học viên phải vượt qua

Tin đồn, sự rập khuôn, kiến thức được truyền đạt, và những quan điểm thông thường

Quan trọng hơn cả, các học viên phải hiểu được ý nghĩa sâu xa, nguyên nhân gốc rễ, bối cảnh xã hội và những hậu quả riêng của:

bất kì hành động nào,

sự kiện,

sự vật,

Quá trình,

tổ chức,

kinh nghiệm,

văn bản,

chủ đề,

chính sách,

truyền thông đại chúng,

hoặc bài diễn thuyết.

(Shor, 1992)

oNhững đặc điểm của giáo dục phản biện

oSau đây là danh sách những mục tiêu và phương thức mà giáo dục phản biện cố gắng mang đến cho nền giáo dục.

oMục tiêu của cách giáo dục (cách thức giáo dục) này là để trao quyền cho các học viên, giúp họ tự giúp chính bản thân mình.

oMục đích là để giải phóng các học viên khỏi sự áp đặt, ép buộc.

o1. Giáo dục bài thực

oCư dân bản địa cần phải có hệ thống giáo dục riêng của mình.

oHọ cần phát triển nền văn hoá của chính mình.

oNền giáo dục của họ không nên chỉ đơn giản là sự mở rộng nền văn hoá của chế độ thực dân cai trị.

(Freire, 1968)

o2. Vai trò của tri thức bản địa

oTri thức của cư dân bản địa hoặc những người bị khuất phục (những người bị buộc tuân theo ý muốn của nhóm người khác) rất quan trọng.

oKhi những người bị đàn áp tìm hiểu về nền văn hoá, lịch sử, những phương thuốc dân gian, tôn giáo, di sản,… có thể sẽ có một hiệu ứng làm thay đổi cuộc sống của họ và dẫn tới tự trao quyền lực cho bản thân.

oTri thức bản địa có tầm quan trọng tương tự đối với người phương tây dù họ cố tình lờ đi vì yêu thích tri thức phương tây.

oCó rất nhiều điều để học từ tri thức của những người bản địa trên toàn cầu.

(Kincheloe, 2007)

o3. Xác định nguồn gốc của quyền lực

oCác học viên phải có khả năng phân tích tầm quan trọng của sự cạnh tranh quyền lợi về quyền lực giữa các nhóm và các cá nhân trong một xã hội.

oHọ phải có khả năng xác định ai được lợi và ai không trong các tình huống cụ thể.

oHọ phải nhận thức được những nhóm có đặc quyền thường thích ủng hộ nguyên trạng để bảo vệ lợi ích của mình.

(Kincheloe, 2007)

o4. Bản chất chính trị của giáo dục

oTất cả nền giáo dục đều mang tính chính trị.

oCác giáo viên và học viên phải nhận thức được “tính chính trị” bao quanh nền giáo dục.

oCách mà các học viên được dạy và những điều họ được dạy đều thích hợp với một chương trình nghị sự chính trị.

oBản thân các giáo viên cũng có quan điểm chính trị của riêng mình và mang chúng vào lớp học.

(Kincheloe, 2008)

o5. Am hiểu tính chất chính trị của tri thức

oCác học viên phải hiểu rằng bản thân tri thức cũng mang tính chính trị.

oNhận thức được “sức mạnh” của tri thức là điều rất quan trọng.

oRất nhiều học viện giáo dục sử dụng “sức mạnh” của họ để đặt những người có đặc quyền lên trên và những người không có đặc quyền ở dưới.

oNhững gì chúng ta học ở trường học/đại học thường là kiến thức khoa học “được phê chuẩn”.

oVấn đề là gì?

nThông thường  những người đưa ra kiến thức “khoa học” này là những người ở vị trí có quyền lực và là người áp đảo những người bị áp đặt!

oBao nhiêu kiến thức bạn đã học ở trường là của phương Tây và được viết bởi những người đàn ông da trắng đã chết từ lâu?

(Kincheloe, 2008)

o6. Công bằng và bình đẳng trong giáo dục

oMột tầm nhìn xã hội và mang tính giáo dục về công bằng và bình đẳng nên là nền tảng của mọi sự giáo dục.

(Kincheloe, 2008)

o7. Bác bỏ thuyết kinh tế tiền định

oGiáo dục phản biện hiểu rằng chỉ riêng các nhân tố kinh tế không quyết định trước được ai có quyền lực và ai không.

oHọc viên cần phải được giúp  để nhận ra rằng con người còn bị áp bức vì những lí do thuộc về:

chủng tộc,

giai cấp,

giới tính,

bản năng giới tính,

tôn giáo,

và khả năng thể chất

(Kincheloe, 2008)

o8. Mục tiêu của giáo dục là giảm bớt những đau khổ của con người

oXóa bỏ áp bức và đau khổ cho con người là mục đích then chốt của giáo dục

(Kincheloe, 2008)

o9. Kết thúc “Hệ thống Ngân Hàng” của Giáo dục

oHọc viên không nên bị coi như là một tài khoản trống để giáo viên lấp đầy.

oGiáo viên nên hiểu rằng học viên có kinh nghiệm sống và kiến thức của riêng mình và đó là điều then chốt tạo nên học vấn và giáo dục của h

oNhững trường học tốt không trách học viên vì những thất bại của họ hay tước đoạt những kiến thức mà họ mang tới lớp.

(Freire, 1968) (Kincheloe, 2008)

o10. Thay đổi mối quan hệ giữa Học viên và Giáo viên

oMột sự tôn trọng sâu sắc nên tồn tại giữa giáo viên và học viên.

oChúng ta nên suy nghĩ về mối quan hệ giáo viên – học viên và học viên – giáo viên như:

Một giáo viên biết học

Một học viên biết dạy

(Freire, 1968)

o11. Giáo viên với tư cách những nhà nghiên cứu

oNghề giáo cần phải được tôn trọng.

oMột phần vai trò của bất kì một nhà giáo dục nào đều bao gồm trở thành một học giả và một nhà nghiên cứu.

oQuan trọng là phải hiểu học viên của mình: văn hoá, nền tảng kiến thức, ngôn ngữ… của họ.

oGiáo viên phải trở thành “những chiến binh thông thái”, những người hiểu được học viên của mình cùng với nền tảng của họ và sẵn sàng đấu tranh cho họ.

(Kincheloe, 2008)

o12. Giáo dục phải thúc đẩy sự giải phóng và phát triển trí tu

oGiáo dục phải vừa thúc đẩy tự do và những thay đổi kèm theo nó.

oGiáo dục cũng phải tạo điều kiện cho tri thức, lập luận, hiểu biết (trí tuệ) phát triển.

oHai mục tiêu này không bao giờ nên mâu thuẫn mà phải hài hòa với nhau.

oNhững người tìm kiếm sự tự do cố gắng giành quyền kiểm soát cuộc đời của chính họ trong sự thống nhất với cộng đồng tìm kiếm công bằng.

oVai trò của giáo dục phản biện là phơi bày những lực lượng đang ngăn cản cá nhân và các nhóm người tự ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc sóng của mình.

(Kincheloe, 2008)

o13. Giáo dục đáp ứng nhu cầu của chủ nghĩa thực dân mới

oGiáo dục thường phản ánh quyền lợi và nhu cầu của những mô hình chủ nghĩa thực dân và đế chế mới, cụ thể là Toàn cầu hoá, TNCs, sự thống trị bên ngoài lãnh thổ nước Mỹ…

oNhững động lực như thế phải được phơi bày, hiểu rõ và kiểm soát.

(Kincheloe, 2008)

o14. Một chu kỳ thói quen phản biện cần phải được thiết lập

oThói quen là một phương pháp giải quyết vấn đ

o15. Ý đồ bá ch

oQuyền bá chủ là một khái niệm phức tạp….

oNhững nhóm người/cá nhân có sức mạnh chi phối không phải lúc nào cũng đạt được quyền lực này thông qua vũ lực.

oHọ đoạt được quyền lực này bằng những nỗ lực xã hội và tâm lý để đạt được sưng thuận của mọi người.

oĐiều này thường được thực hiện bằng nền văn hoá cai trị, tức là chi phối truyền thông, trường học, gia đình, tôn giáo..

oĐây chính là ý đồ bá chủ.

(Kincheloe, 2007)

Ví dụ: Hitler dần dần đạt được sưng thuận của người Đức; ông ta không chiếm lấy quyền lực bằng vũ lực. Ông ta thành lập các tổ chức có chức năng cải thiện điều kiện làm việc trong các nhà máy, phát triển các chương trình cho vay cho những gia đình muốn đi du lịch, thành lập những nhóm thanh niên để truyền bá cho giới trẻ… Như chúng ta biết, những mánh khoé thao túng này đã lôi kéo được người Đức, và đó là ý đồ bá chủ.

oGiáo dục phản biện – Những suy nghĩ cuối cùng

oMột trong những mục tiêu then chốt của giáo dục phản biện là để giúp các học viên thu được các kĩ năng xã hội cần thiết cho phép họ tích cực tham gia vào một cộng đồng đổi mới và hoàn toàn dân ch.

oKhi bạn có thể xác định nguồn gốc của quyền lực, nhận ra vị trí của chính mình trong mối tương quan với quyền lực và hiểu rõ bản chất chíng trị của những điều bạn học, bạn có thể phát triển những giải pháp xã hội của riêng mình

oGiáo dục phản biện cố gắng trao cho những ngườ bị gạt ra ngoài lề quyền và khả năng được đóng góp vào đời sống dân sự

(Kincheloe, 2007)

oTài liệu tham khảo

AllMyanmar. (2008). Traditional Medicine Myanmar. Trích dẫn ngày 22 tháng 7 năm 2008 từ http://www.allmyanmar.com/new%20allmyanmar.com/

Traditional%20Indigenous%20Medicine%20Myanmar%20Burma.htm

Amazon. (2008).  Empowering Education – Book Cover. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ http://www.amazon.com/Empowering-Education-Critical-Teaching-Social/dp/0226753573

Amazon. (2008).  Pedagogy of the Oppressed – Book Cover. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ  www.amazon.com/…/dp/book-citations/0826412769

Biz/Ed. (2008). A traditional classroom scene from 1935. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://www.bized.co.uk/current/pbl/educator.htm

Columbia University. (2008).  Photo of Paulo Freire & Ira Shor. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 http://www.columbia.edu/itc/tc/parker/adlearnville/

transformativelearning/freire.html

Duncan-Andrade, Jeffrey M.R. & Morrell, Ernest. (2008).  The Art of Critical Pedagogy: Possibilities for Moving from Theory to Practice in Urban Schools.  New York: Peter Lang.

Flickr. (2008). The Rubbish Tip – IX: Hazardous Child Labour in Brazil (Set). Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://flickr.com/photos/beija-flor/3828815/

JUME. (2008). Journal of Urban Mathematics Education. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://ed-osprey.gsu.edu/ojs/index.php/JUME/index

Hardie, Ginna. (2007). Nigeria Dreamin’… Photos of Literacy School, Kano. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://ginnahelen.blogspot.com/2007/06/nigeria-dreamin-photos-of-literacy.html

IntLawGrrls – Voices on International Law, Policy, Practice. (2007).  Photo of a Prison. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ  http://intlawgrrls.blogspot.

com/2007_08_01_archive.html

Kincheloe, Joe L. (2007).  Critical Pedagogy in the Twenty-First Century: Evolution for Survival.  In Peter McLaren & Joe L. Kincheloe (Eds.), Critical Pedagogy: Where Are We Now? (pp. 9-42). New York: Peter Lang.

Kincheloe, Joe. (2008).  Critical Pedagogy Primer, 2nd Ed.  New York: Peter Lang.

Koulopoulos, Tom. (2006).  Outsourcing Education Cartoon. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://www.theinnovationzone.com/page/2/.

Lexidiem. (2006). President Bush visiting the Emma E. Booker Elementary School in Sarasota. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://lexidiem.blogspot.com/2006/09/bush-administration-f-for-reading.html

LSU College of Education. (2006). Photo of Student & Teacher. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://coe.ednet.lsu.edu/coe/highlights/spring_2007/

highland_elementary.html

Marcio, Cabral de Moura. (2007). Faculdade de Direito do Recife / Recife Law School. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ ttp://flickr.com/photos/mcdemoura/

466733184/

McElrath, Jessica. (2008). School Desegregation – Central High. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://afroamhistory.about.com/od/schoolintegration

/ig/School-Integration/Central-High.–47.htm

Morrison, Allen. (2006). The Tramways of
Recife, Pernambuco State, Brazil
. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ www.

tramz.com/br/re/re22n.jpg

NPR. (2008).  School Children Rioting in Soweto. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ  http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5489490

Reason Foundation. (2008).  A Favela in Rio de Janeiro. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ http://www.faculty.fairfield.edu/faculty/hodgson/

Courses/so11/population/RioFavela.jpg

San Diego State University. (2006).  Photo of Jobless Men During Great Depression. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ  ttp://theatre.sdsu.edu/html/events/

2006-2007Season/grapes_of_wrath/dramaturg-grapes.html

Shor, Ira. (1992). Empowering Education. Chicago: University of Chicago Press.

Stevens, Christy. (2002). Critical Pedagogy on the Web. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ http://mingo.info-science.uiowa.edu/~stevens/critped/page1.htm

The Arts & Spirituality Center. (2006). Arts & Spirituality Center Helps Teens at Community Education Partners to Make Connections Between Rap and Poetry. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ http://news.artsandspirituality.org/

index.php?id=78

The Paulo & Nita Freire Project for Critical Pedagogy. (2008). Photo of Joe Kincheloe. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://freire.education.mcgill.ca/

users/joe-kincheloe

University of Western Ontario. (2005).  Photo of Henry Giroux. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://www.fedcan.ca/congress2005/programs/5_29.htm

Paley, Amit R. (2006). Homework Help, From a World Away. Trích dẫn ngày 21 tháng 7 năm 2008 từ http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/

article/2006/05/14/AR2006051401139.html

Wikipedia. (2008).  Map of Brazil. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ http://en.

wikipedia.org/wiki/Brazil

Winton, Ezra. (2006).  Photograph of Paulo Freire. Trích dẫn ngày 18 tháng 7 năm 2008 từ http://www.ezrawinton.com/

Zigfeld, Kim. (2007).  Photograph of Hitler Youth. Trích dẫn ngày 22 tháng 7 năm 2008 từ http://www.publiuspundit.com/2007/08/russias_nashi_youth_cult

_on_th.php

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s