Bài Hot!, Đời..

VTV và đứa trẻ.

Gần đây có em bé đi thi hát, được bố mẹ ca ngợi.

Chưa nói đến việc em bé hát có hay không, và cũng không nói đến phản ứng của những người dưới 18 tuổi, chỉ nói đến phản ứng của những người lớn khác, điển hình là VTV, trong clip này:

Mình có một số nhận xét như sau:

A. Cứ cho là “người lớn” làm như vậy là để cho các em và các bố mẹ tốt hơn, thì:

1. Việc lôi “nỗi thất bại” ra để làm cho “con, em” mình cảm thấy xấu hổ KHÔNG PHẢI là một cách dạy hiệu quả.

Nhiều nghiên cứu đã cho thấy đây là sự bạo hành. Việc gây ra bất cứ tổn thất/ tổn thương nào về thể chất hoặc tinh thần lên một cá nhân nhằm đạt được một mục đích nào đó thì được gọi là bạo hành. Ở đây, dù mục đích có là cao cả như “để tốt cho em nó” hoặc “để làm gương cho xã hội” “để góp ý”.. thì vẫn chỉ mang tính chất chứng tỏ việc bạo hành là một hành động cố ý chứ không vô tình (vì đã có mục đích cụ thể).

Bằng việc gây tổn thương cho “con, em” mình về mặt tinh thần (giễu cợt, mỉa mai, trách mắng) hoặc thể xác (roi vọt), người ta cho rằng đứa trẻ sẽ cố gắng và nỗ lực nhiều hơn. Đúng. Nhưng sự nỗ lực và phấn đấu đó được nhen nhúm bởi sự THÙ HẬN, ý chí PHỤC THÙ, và sự chứng tỏ khả năng cho NGƯỜI KHÁC công nhận, chứ không mang tính tự thân, trong sáng, và tích cực. Sẽ tốt đẹp hơn nếu đứa trẻ nỗ lực vì KHÁT KHAO trong sáng của mình, vì niềm đam mê và sự chăm chỉ, để vượt qua chính bản thân mình, chứ không phải vì cái mốc nào đó do người khác đặt ra.

Chúng ta hay nói về nạn thành tích, chạy đua theo những thứ trên bề mặt mà quên đi những cái thực chất. Việc trừng phạt (bằng cách chế giễu, mỉa mai, trách mắng, hoặc roi vọt) lại là công cụ đắc lực để HUẤN LUYỆN cho trẻ (thực ra là bất cứ ai) phải hành động để đạt được sự CHẤP THUẬN của NGƯỜI KHÁC (xã hội, hàng xóm .., các cô chú ở VTV., bố mẹ .v.v).

Tương tự với hình phạt, lời ca ngợi cũng góp phần HUẤN LUYỆN cho trẻ hành động để đạt được KỲ VỌNG và CHẤP THUẬN của NGƯỜI KHÁC (xã hội, hàng xóm, cô chú ở VTV, bố mẹ. v.v.).

2. Hành động không có ý thức của người lớn:

Đơn cử là VTV và đội ngũ sản xuất, phát hành clip trên và hành động cụ thể này của họ, tôi chỉ so sánh thế này:

Bên A

1.Đây là  đội ngũ ĐÔNG ĐẢO NGƯỜI LỚN TRÊN 18 TUỔI CÓ NĂNG LỰC NHẬN THỨC và bản lĩnh của người lớn để chịu trách nhiệm cho hành vi của mình.

2. CÓ QUYỀN LỰC (vì sức ảnh hưởng của họ trong xã hội) gồm các đạo diễn, diễn viên nổi tiến, được nhiều người tin, ủng hộ, và nghe theo

3.. Phương tiện truyền thông quyền lực (vì sức ảnh hưởng trong xã hội):  trên kênh phổ biến nhất Việt Nam là VTV, chiếu vào giờ VÀNG, trong chương trình thu hút người xem

4. Hành vi CHẾ NHẠO được thực hiện với đầy đủ thời gian để NHẬN THỨC, BÀN BẠC, LÊN KỊCH BẢN, QUAY PHIM, BIÊN TẬP, và PHÁT HÀNH

5. Có đầy đủ sự chủ động trong kiểm soát độ chính xác và đầy đủ thông tin mà mình đưa ra

6. Được tài trợ, trả lương để làm việc này

Bên B (cô bé thi hát)

1. Chưa đủ 18 tuổi, chưa có năng lực nhận thức và bản lĩnh để chịu trách nhiệm cho hành vi của mình. Nói nôm na: một đứa trẻ con.

2. YẾU THẾ : không được số đông công nhận, đang bị bêu riếu, không phải là nhân vật có tiếng trong xã hội, không được bao che hay bảo vệ bởi bất cứ đơn vị quyền lực nào, chỉ có bố mẹ và bạn bè, người thân.

3. KHÔNG CÓ KÊNH TRUYỀN THÔNG RIÊNG và BỊ LỆ THUỘC vào sự biên tập của báo chí, đài truyền hình, v.v. Chỉ có thư viết tay hoặc Youtube, Blog cá nhân.. thì may ra

4. HÀNH VI THI HÁT xuất phát từ nguyện vọng và ước mơ của bản thân, không làm hại đến bất kỳ ai nên không có sự ĐỐI PHÓ trước cho những công kích của VTV

5. Không có đầy đủ sự chủ động trong việc kiểm soát thông tin mà mình phát hành vì tiềm lực cá nhân không cover nổi báo chí, truyền hình, ban biên tập.

6. Đang đi học, có thể là sắp thi? Không có bất cứ vũ khí tự vệ nào ngoài bố mẹ (cũng là người bình thường).

Phân tích HIỆU QUẢ TÁC ĐỘNG của Video clip:

1.  nó rõ ràng KHÔNG MANG TÍNH GIÁO DỤC cho trẻ em hay bà mẹ là nhân vật chính bị bêu riếu

2. Nó mang tính đe dọa, bạo hành đến nhân vật chính

3. Với xã hội, Video clip mang lại thông điệp sau:

– Tự tin thì phải bị trừng phạt (bởi những người quyền lực trên kênh truyền hình quyền lực)

– Bạo hành tinh thần ai đó là một cách TỐT để phát triển xã hội nói chung

Tôi viết những dòng trên, vẫn với một GIẢ ĐỊNH HẾT SỨC TÍCH CỰC, là đội ngũ những người sản xuất và phát hành video clip trên làm như vậy xuất phát từ mong muốn tốt đẹp.

Và như một bệnh nghề nghiệp trong giáo dục, tôi đặt câu hỏi (kích thích tư duy thui cho cả nhà và cả VTV cùng nghĩ), trường hợp cụ thể này dưới đây cũng với giả định hết sức tích cực này, như sau:

1. Quan điểm của VTV trong giáo dục là gì?

2. Những nhân vật như thế nào trong xã hội thì sẽ được đưa vào tâm điểm của sự mỉa mai, chế giễu trong hài kịch của VTV? Bất cứ ai?

3. Có cần phải hi sinh một đứa trẻ có thật trong xã hội (là nhân vật bị bêu riếu) để bày tỏ quan điểm này của VTV? Nói cách khác, VTV có thể nghĩ ra được kịch bản nào khác mà không cần phải hi sinh đứa trẻ để bày tỏ quan điểm của mình, vẫn hài hước nhưng đầy tính nhân văn?

4. VTV xác định được đến đâu tầm ảnh hưởng của mình trong xã hội và với nhân vật chính khi thực hiện clip này ?

B. Cứ cho là “người lớn” làm như vậy vì mục đích khác mục đích A 

Nói thật là không dám nghĩ tiếp. Nhưng vẫn mạn phép hỏi câu hỏi thảo luận:

1.. Có tất cả bao nhiêu kiểu cười trong hài kịch?

2. Clip này mang lại tiếng cười gì?

3. Để nhằm mục đích gì cho VTV?

BONUS:

Dành cho những người quan tâm tới quan điểm “hình phạt và lời khen đều cổ súy cho nạn thành tích”, xin chia sẻ một chút bí quyết làm sao để khen mà không cổ súy cho thành tích/ gây áp lực lên con trẻ:

1. Bắt đầu câu bằng danh xưng người nói: vd. “Tôi nghĩ..” “Mẹ thấy là..” “Cô rất thích..”.

so sánh:

a. Tranh của con đẹp quá!

và câu

b. Mẹ thấy tranh của con rất đẹp

Câu trước ban phát danh hiệu trong cuộc sống, câu sau chỉ nêu suy nghĩ chủ quan của người xem tranh, người nhận lời khen vẫn thấy thích nhưng cũng hiểu “quy mô của lời khen”.

2. Phát biểu cảm tưởng và nhận xét của mình vào NỖ LỰC hoặc HÀNH VI NGUYÊN NHÂN của trẻ, thay vì vào KẾT QUẢ SAU CÙNG:

So sánh:

a. Tranh của con đẹp quá

b. Cô thích sự tỉ mỉ của con. Cô thấy con rất để ý khi phối màu..v.v

Bạn thử xem! Không dễ, ai cũng phải tập, nhưng chúng ta cần nhận thức được sự khác nhau này, phải không?

6 thoughts on “VTV và đứa trẻ.

  1. Lần sau có bị nói xấu, bị chữi, bị dùng tiền đăng báo sai sự thật, bị viết đơn báo cáo quốc hội… thì cứ im lặng mà chịu đựng. Đừng động đến các thành phần dưới 18t vì dù có phạm tội giết như Luyện thì cũng chỉ bị 18 năm tù thôi =))

  2. Một đứa dốt cũng hiểu được scandal này là nhằm vào sự lố lăng của bà Ngọ, đừng lôi chuyện 15 tuổi của QA ra làm bia đỡ mà lấp liếm sự việc.

  3. Một bên là Truyền Thông và một bên là chị Ngọ.
    Phân tích tè le thế này… mình ngu chữ ít học cũng thấy mệt não quá khi đọc…

  4. định viết một bài tranh luận nhưng tôi không đủ dài dòng để ngồi làm chuyện đó, chỉ có một câu muốn tặng chị, đó là đừng nhìn sự việc theo một hướng và ấu trĩ như vậy

Comments are closed.